koronanin-cocuk-psikolojisine-etkisi

KORONANIN ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE ETKİSİ

Çocuklar pandemiden etkilenmesi
Pandemi dünya genelinde birçok alanda ve her yaşta insanı etkilemiştir. Çocuklar üzerinden değerlendirirsek bu süreci, her çocuğun olayları algılayış biçimi ve verdiği tepkiler farklıdır. Bunlar da geçmiş yaşantılar, travmalar, toplumsal dinamikler, ekonomik koşullar vb. dinamikleri rol oynar. Örneğin şu anda çalıştığımız mahallede sur olaylarındaki çatışma dönemine maruz kalan çocuklar, maruz kalmayan çocuklara oranla çok daha fazla olumsuz belirti gösterebiliyor. Uykusuzluk, korku, kaygı, alt ıslatma, davranış problemleri vb. belirtilerden bahsediyoruz. Genele baktığımızda çocukların içinde bulunduğumuz sürece istinaden kaygı, korku gibi negatif duygular hissetmesi belli orana kadar normaldir, çocuklarımızın vermiş olduğu her tepkiyi sorun olarak algılamayalım bununda altını çizmekte fayda var.  
Bu virüs dünya çapında birçok insanın yaşam şeklini, ritüellerini, yapması gerekenleri, yapmaması gerekenleri değiştirdi. Bu süreçle uzun süre evde kalmak huzursuz, mutsuz ya da sıkılmış hissetmelerine neden olabilmekte ve bu sadece çocuklarda değil ebeveynlerde de geçerli. Maalesef ki oluşan bu durum aile içi şiddeti de artırmaktadır bu da başlı başına üzerine uzun konuşulması gereken ayrı bir konu. Bazı çocuklar öfke nöbetleri yaşarlar. Dışarı çıkıp arkadaşlarıyla oyun oynamamak onlar için önemli bir zorluktur. Bu durum onların canını bir hayli sıkıyor olabilir ve aslında ne yapmaları gerektiğini tam olarak neler olduğunu anlamıyor olabilirler.
Rutinler çocuklar için çok önemlidir onlara güvende hissettirir. Afetler ve benzeri diğer travmatik durumlar genellikle alışılmış düzeni bozar. Bu nedenle çocuklar karşılaştıkları bu salgın karşısında yoğun stres ve baskı altında hissedip adaptasyon süreçlerini tamamlamaya çalışırken bu süreci sancılı geçiriyor olmaları oldukça muhtemeldir. Bebekler ve küçük çocuklar sözcükleri anlamasalar dahi etraflarındaki duyusal müziği algılayabilirler ve yaşadıkları durumun getirdiği sınırlamaları deneyimleyebilirler.  3-6 yaş arasındaki çocuklar doğrudan konuşmasalar da yaşadıkları olağanüstü durumla ilgili ebeveynlerinin kaygı ve streslerini anlayabilir ve bu durum onların da kaygı seviyesini artırabilir. Çocuklar genellikle beklenmedik durumlarla karşılaştıklarında yaşadıkları kaygı durumlarını ebeveynlerini zorlayacak davranışlar sergileyerek açığa çıkarırlar. Aşırı ilgi isteyip, her zamankinden farklı davranışlar gösterebilirler. Saldırganlaşabilirler ya da regresyon gösterip küçük bir bebekmiş gibi davranabilirler. Bazıları yaşından daha küçük bir çocuk gibi davranabilir: tuvalet eğitimini kaybedebilir, içecekleri bardaktan içmek yerine biberondan içmek isteyebilir, bebek maması yemek isteyebilir veya yemek yemeyi reddedebilir, çok küçük bir çocuk gibi konuşabilir. Uykuya dalmakta ve uykuyu sürdürmekte sorun yaşayabilirler, kâbus görebilirler. Okul çocuklarının dikkat ve konsantrasyonların da azalma görülebilir.

Pandemide ailelere düşen sorumluluk ve çocuklara bu sürecin aktarılma şekli:
Birçok ebeveyn yaşamakta olduğumuz korona virüs salgınını çocuklarına nasıl anlatacakları konusunda zorluk çekiyor olabilir. Ebeveyn olarak çocuklarla korona virüs hakkında konuşmaktan çekinmeyin, çünkü çoğu çocuk bu süreçte korona virüs ile ilgili birçok şey duydu ve etrafındaki değişimleri fark etti. Bu noktada aile içerisinde koronavirüs salgınının çocuk ile konuşulmaması, çocuğun aklının karışmasına ve kaygı düzeyinin artmasına neden olabilir. Bu yüzden, çocuğunuzun sormuş olduğu soruları yaşına uygun açıklamalarla desteklemek, çocuğun kendini daha güvende hissetmesine olanak sağlayacaktır. Çocuklara ne söylediğiniz kadar, nasıl söylediğiniz de önemlidir.
Çocuklarla çalışırken kullandığımız en etkili iletişim dili ‘oyun’. Korku ve fobiler ile başa çıkmada, travmatik durumlara maruz kalan çocuklarla ya da yoğun stres yaşayan çocuklarla ve daha birçok konuda çocuklara giden yolda bir araç olarak kullanıyoruz. Çocuklar oyunda olabilecek çoğu şeyin gerçekte de olabileceğine inanır. Çocuk için gerçek oyundur. Hatta bazen bu kaygılarıyla başa çıkmak için kendi kendileri de yaratıcı yollar bulurlar; doktor fobisi olan çocuğun sürekli doktorculuk oynaması gibi. Sizler de evlerinizde çocuklarınız ile sembolik oyunlar oynayabilir, küçük canlandırmalar yapabilir, onları bu şekilde rahatlatabilirsiniz. Örneğin; kurduğunuz bir oyunla bütün virüsleri yenebilir, dünyamızı siz kurtarabilirsiniz. Onu saçmalamaya, anlamsız davranmaya ve mümkün olduğunca gülmeye teşvik edin. Unutmayın şaka ve kahkaha iyileştirir.
Bu pandemi süreci içerisinde ebeveynlerin kaygılı hissetmesi oldukça normaldir. Ancak, çocuklar birçok konuda olduğu gibi duygularını ifade etmeyi ve yaşamayı da ebeveynlerini izleyerek öğrenmektedir. Ebeveynlerin süreci çocuklarına aktarırken kaygılarını yönetmesi oldukça önemlidir. Bu yüzden çocuğunuzla konuşurken sakin olmanız ve dürüst cevaplar vermeniz çocuğunuzun kaygısını azaltacaktır. Çocuklara vereceğiniz bilgilerin çocuğun yaşına uygun ve anlaşılabilir olması önemlidir. Bu yüzden vereceğiniz bilgilerin kısa ve anlaşılır olması gerekmektedir. Ebeveynler, çocuklarına kendilerini virüsten korumak için neler yapılması gerektiğini adım adım öğretmelidir.

  • Ebeveynler; virüsleri öldürmenin en iyi yolunun elleri 20-30 saniye boyunca yıkamak olduğunu öğretebilir.
  • Öksüren, hapşıran, hasta olan kişilerden uzak durmaları gerektiğini öğretmelidir.
  • Su olmadığı durumlarda kolonya ya da dezenfektan gibi en az %60 alkol içeren solüsyonlar kullanmalarının gerekliliği konusunda bilinçlendirmelidir.


Pandemi sonrası çocuklarda kalıcı etki bırakmaması için yapılcaklar
Başta da değindiğimiz gibi rutinler çocuklar için çok önemlidir, onlara güvende hissettirir. Unutmayın ki çocuğunuz her gün gittiği kreşten, okuldan, spor kulübünden, müzik kursundan vb. ve buralarda yaptığı tüm rutin aktivitelerden uzakta. Yeni rutinler oluşturmak veya olağan rutinleri yeniden düzenlemek, yemek saatlerini ve uyku saatlerini önceden olduğu gibi devam ettirmek ,birlikte oyun oynamak,kitap okumak veya şarkı söylemek için günlük bir zaman organize etmek yeniden güvende hissetmelerine yardımcı olur. Onları bilgilendirin. Birlikte düşünmek ve birlikte hissetmek çocuklara sevildikleri ve güvende oldukları hissini verir.
Çocuğun endişelerini ifade edebilmesi için zaman tanınmalı; yanlış bilgilendirmeyi önlemeye özen gösterilmelidir. Çocuğun çevresinde sorulara açık ve konuşmaktan kaçınmayan yetişkinlerin olması rahatlatıcı olur ve çocukla işbirliğini artırır; çocuk ihtiyaç duyduğunda etrafta kaygılarından söz edebileceği birileri oluğunu bilirse daha az kaygılı olacaktır. Küçük çocuklar sözcükleri anlamasalar dahi etraflarındaki duygusal müziği algılayabilirler ve yaşadıkları durumun getirdiği sınırlamaları ve düzen değişikliklerine tepki gösterebilirler. Duygusal açıdan talep kar, iştahı azalmış ya da uyumakta zorlanan, tuvalet alışkanlıklarını kaybetmiş çocuğunuza karşı özellikle nazik ve ilgili olmaya çalışın. Çocuklar deneyimlediklerine, gördüklerine ya da duyduklarına dair küçük hikayeler anlatabilirler. Bu hikayeleri ciddiyetle dinleyen bir yetişkinin varlığından yarar görebilirler. 3-6 yaş arasında çocuklar doğrudan konuşmasalar da yaşadıkları olağanüstü durumla ilgili düşünce ve duygularını resim yaparak, oyun oynayarak, öykü ve masal dinleyerek/anlatarak işler ve rahatlar. Çocuğunuz sözlü iletişimden ziyade görsel iletişimi tercih ederek Corona salgını, evde kalma zorunluluğu konulu resimler yapabilirler. Birlikte stres kaynaklı olan durumla ilişkili resim yapmak çocuğunuza kontrolde olma hissini verebilir, onu rahatlatabilir ve duygularının farkına varmasına yardımcı olabilir. Okul çağındaki çocuğunuzun kendi hikayesini oluşturmasına yardımcı olabilirsiniz. Bu hikâyede kendisinden ve Corona salgını ile ilgili hissettiklerinden söz edebilir ve hikâyesini resimlerle süsleyebilir. Yâda kendisi için güvenli bir yer hayal etmesini ve sonra onun resmini çizebileceğini söyleyebilirsiniz.
Yetişkinler çocuklarla evde kaldıkları süre boyunca neler yapmak istediklerini konuşabilir. Bir beyin fırtınası ile tüm seçeneklerin listesini çıkartabilir, sonra bu listeden çocuğunuzun keyfini yerine getirebilecek uygun aktiviteleri seçebilirsiniz.

Son olarak şunu eklemekte fayda var: Çocuklarınızın desteğe, anlayışa ihtiyacı var. Çocuklarında yetişkinlerin olduğu kadar haklarının olduğunu unutmayalım.




 

Yardımcınız Persona Psikoterapi!

Yıllar ilerledikçe insanların yaşadıkları sıkıntılarda değişiklik göstermektedir. Gerek ailevi, gerek mesleki, gerekse arkadaş ortamından kaynaklanan birçok sıkıntılarla uğraşıyorlar. İnsanlar sıkıntılarının üstesinden gelmek için belli başlı yerlere başvuruyorlar. Büyükşehirlerde profesyonel yardım almak daha kolayken kırsal alanlara doğru gidildikçe profesyonel yardım imkanı azalıyor. Profesyonel yardımlarda en çok tercih edilenler şüphesiz psikolog. Önceki yıllarda birçok insan psikoloğa başvurmaya utanır, çekinir ya da çevresine açıklama yapamayacağını düşündüğü için bir danışmana başvurmadan problemlerini kendisi kulaktan dolma bilgilerle çözmeye çalışırlardır. Ama içinde bulunduğumuz dünya düzeninde ve şartlarında psikoloğu olmayan bir yakınınız var mı? İnsanlar elbette sadece sorunları için psikologları tercih etmiyorlar. Bazı insanlar sadece sohbet etmek için psikolog yolunu tutuyorlar. Evet yanlış duymadınız sadece sohbet etmek için. Bazılarının amacı içini dökmek, bazıları rahatlamak ve bazıları ise mutlu olmak için psikoloğa başvuruyorlar. Düşündüğünüz gibi psikolog insanlara sadece bireysel olarak yardımcı olmuyorlar. Bazı insanlar çocuklarıyla beraber terapilere katılıyorlar. Bunlara çocuk terapisi adı veriliyor. Bu sayede çocuklarında var olan sorunları veya çocukları ile nasıl iletişim kurmaları gerektiğine dair çözüm yolları buluyorlar. Bu terapilerden memnun olanların sayısı oldukça fazladır. Çocukluk döneminde fark edilen konuşma problemleri içinde yardımlar alabilirsiniz. Aileler çocukları ile sadece çocukluk döneminde değil ergenlik döneminde de sorunlar yaşayabiliyorlar. Bazı çocuklar ergenliği akranlarına oranla daha problemli geçirebiliyorlar. Bu esnada da devreye ergen danışmanlığı giriyor. Bireysel terapilerde büyük ilgi çekmektedir. İnsanlar genel de bireysel olarak terapi almayı tercih ediyorlar. Ama ilişkiler de yaşanan problemler için çift terapileri ve aile terapileri daha sağlıklı olabilir. Çünkü ilişkilerde var olan problemler her zaman tek taraflı olmayabilir. Karşılıklı anlayışı, saygıyı ve sevgiyi geliştirmek amacıyla da çift ve aile terapileri tercih edilebilir. İlişkiler yaşanan bir diğer problem ise cinsellik. İnsanların her zaman uyumu bir olmayabiliyor. Bu da çiftlerin cinsel hayatlarında problemlere yol açıyor. Tek başlarına bu problemin üstesinden gelemeyen çiftler cinsel terapiye başvurabilirler. Tüm bu hizmetler için Persona Terapi’nin yolunu tutabilirsiniz. Terapi almak veya psikolojik bir danışmana başvurmak isteyen insanların akıllarında belli başlı sorular oluyor. Bunlardan biri “Yaşadığım şehirde güvenilir bir psikolog bulabilir miyim?”. Burada devreye Persona Psikoterapi devreye giriyor. Diyarbakır ve Batman’da bulunan psikologlarıyla son derece güvenilir bir hizmet sunuyorlar. Artık Diyarbakır psikolog veya Batman psikolog gibi aramalar yapmanıza gerek yok. Persona Terapi Diyarbakır ve Batman’da profesyonel ekibiyle hizmetinizde. Persona Psikoterapi hizmetleri içerisinde eğitim ve seminerlerde mevcut. Eğitimleri şu şekilde; Çocuk Testleri ve Objektif Testler Eğitimi, Klinik Görüşmelerde Kullanılan Ölçekler Eğitimi, Nöropsikolojik Test Eğitimi, Drama Eğitimi. Eğitim veya psikolojik destek almak istediğinizde güvenle Persona Psikoterapi kapısını çalabilirsiniz. Desteğe her zaman ihtiyaç var.